TASVİR-İ EFKÂR GAZETESİ, 18 MART ZAFERİ HABERLERİ  

             BİR  ZIRHLILARINI  BATIRDIK

             RUMİ 6 MART 1331/MİLADİ 19 MART 1915, S.1      

             

      

Karargâh-ı Umûmi’den dün vuku’ bulan tebligâtla gark edildiği bildirilen Fransızların “Bouvet” zırhlısı (resim altı)          

Birkaç gündür Çanakkale’ye karşı harekâtını ta’til ve tebdîl etmiş gibi görünen düşman donanmasının dün yeniden ve şiddetle ta’arruza başlaması oldukça gayr-ı muntazır bir vak’a gibi telakki olunabilir. Birkaç günkü sükût ve sükûnetin düşman donanmasının  kat’i bir ric’ati sûretinde add edilmesi lazım gelmeyeceğini biliyorduk fakat yeniden esaslı muhâcemâtın da ancak yeni bir takım istihzârât ve tertîbâttan evvel vuku’a geleceğine ihtimal vermiyorduk. Galiba müşterek Fransız ve İngiliz zırhlıları, bir aylık ta’arruzlarından hâsıl olan ehemmiyetsiz netâyicin Balkanlarla sâir muhitlerde tevlîd eylediği sui te’sîrâtın sevk ve ilcâsıyla olmalı ki Boğazlara karşı yeniden şiddetli hücûma başladılar. Bu muhâcemâtın şimdilik hâsıl ettiği netice ise büyücek bir düşman gemisinin Çanakkale pişgâhında batmış olmasıdır. Bu gark-ı keyfiyeti Boğaz müdafa’ası hesabına şüphesiz büyük bir muvaffakiyettir. “Bouvet” zırhlısına gelince, bu gemi Fransız filosuna mensup oldukça eski bir zırhlı olmakla beraber yine hatırı sayılır sefâin-i harbiyeden add edilebilir. “Bouvet”nin ib’âd ve kuvvetini ber vech derc eyliyoruz:

      

Sefînenin Cesâmeti:(12,205) tona

Eslihâsı:2 aded 30 buçuk santimlik (45) çap tulunda büyük top,2 aded (27) santimlik (45) çap tulunda keza büyük top,8 aded 14 santimlik (15) çap tulunda mütevessit top, 8 aded 10 santimlik ve (45) çap tulunda keza mütevessit top, (24) aded de (4) buçuk santimlik küçük top.

Sür’ati:18 mil _ Fiyatı (1,200,000) İngiliz lirası,mürettebâtının miktarı,vakt-i hazırda (621) kişi, vakt-i seferde (1000) kişi.

Bu (Bouvet),1896 senesinde deryaya tenzîl edilmiş olup (18) senelik hayata mâlik demektir.                      

 

DÜŞMANLARIMIZIN İKİ BÜYÜK    ZIRHLISINI DAHA BATIRDIK 

              RUMİ 7 MART 1331 /MİLADİ 20 MART 1915, S.1 

       İngilizin (Afrika) zırhlısı      Fransızın (Bouvet) zırhlısı      İngilizin (İrresistible) zırhlısı

       (16,600) tona                      (12,205) tona                         (15,250) tona

       Müşterek Fransız ve İngiliz donanmasına bir mezar olacak gibi görünen Çanakkale Boğazı’nın medhali ile, boğaz müdafi’lerinin kahramanlıkları sayesinde batırılan düşmanın üç büyük zırhlısı

       Düşmanın miktar ve ehemmiyet-i zâyi’âtı:

İsim          Tonilato   Top miktarı(büyük,küçük)  Zırh kuşakı    Nüfus zâyi’âtı   Sefâinin kıymeti

Bouvet       12205          34                                400 milimetre        230               1200000

İrresistible  15250          39                                229 milimetre        780               1000000

Afrika         12200          44                                229 milimetre        780               1500000

Üç zırhlı     44055        114                                                            2190               3800000

                                                                                                                                                            İngiliz lirası 

       Boğaz medhalinde batırılan üç büyük düşman zırhlısının evsâf-ı harbiyeleri hakkında ma’lûmâtı, ber vech bilâ derc eyledik. Evvelki gün gecenin yarısına kadar düşman sefâin-i harbiyesine karşı müessir bir ateş etmiş olan topçularımız ‘uhdelerine mevdu’ büyük ve mühim vazifeyi güzîde bir liyâkatle îfâ eylediklerini ispat ettikleri gibi Fransızların “Bouvet” zırhlısı ile beraber İngilizlerin de iki büyük zırhlısını batırmakla hiç bir zaman unutamayacağımız “Sultan Osman” ve “Reşadiye”mizin en muvâfık bir sûrette intikamını almış oldular. Gerçi intikam henüz tamamen alınmamıştır. Fakat İngilizlerin mu’âmele-i gâsıbânelerine nâdim olacakları gününde

 

 

                   YİNE ÇANAKKALE’MİZE DÂİR  

            RUMİ 8 MART 1331/MİLADİ 21 MART 1915, S.1 

       Çanakkale’mizin manzara-i umûmiyesi ile boğaz medhalinin açıktan görünüşü (resim altı)

       Müdafa’a-i kahramânânesiyle tarihte yeni bir fasıla-i mebde teşkîl eyleyecek olan Kal’a-i Sultaniye Boğazı’nın medhalden (Gelibolu)ya kadar kuş bakışı umûmi haritası(resim altı)

       Düşmanlarımızın son def’a büyük bir şiddet ve savletle zorlamak teşebbüsünde bulundukları Çanakkale’de Perşembe günü ihrâz olunan galibiyet ve muzafferiyet harb-i hâzırın cidden en mühim vak’alarından birini teşkîl etmiştir. Denilebilir ki Çanakkale’nin Perşembe günkü musâra’a-i müdhişe esnasında ibrâz eylediği müdafa’a-i kahramânâne tarihte yeni bir fasıla-i mebde teşkîl eyleyecek kadar parlak idi. Dünki telgraflardan anlaşılacağı üzere Almanya ve Avusturya metbû’âtı da bi’l-hassa bu noktaya işaret     eylemiş ve kahraman müdafi’lerin mukarr hilafetin kapılarını tecavüz-i i’dâya karşı muhâfaza ve siyânet eylemek hususundaki ehliyet ve liyâkat-ı mümtâzelerini şâyân-ı takdir ve tebrik bulmuştur. Bilâdaki resimlerden biri Çanakkale Boğazı’nın bir kısmını vâzihan gösterdiği gibi diğer resimde Çanakkale’mizin manzara-i umûmiyesini irâe eyliyor. 

                  

                   ÇANAKKALE MUZAFFERİYETİ 

              RUMİ 8 MART 1331/MİLADİ 21 MART 1915, S.4

              Muhâbir-i mahsûsamızdan:

       Çanakkale 6 Mart _ (gecikmiştir) Dün (perşembe günü) sabahı hava güzel, deniz râkid idi. Saat on buçukta altısı önde dördü biraz geride olmak üzere on düşman sefinesinden mürekkeb bir filo boğaz medhaline takarrub etti. Fedakâr tayyarecilerimiz daha evvel tayarân ederek istikşâfât icrâsıyla donanmanın harekâtını ihbâr eylemiş olduklarından mevki’-i müstahkem düşmanın takarrubuna muntazır bulunmakta idi. Düşman filosunun saff-ı harbi soldan başlayarak sırasıyla “Triumph, Agamemnon, Nelson, Queen Elisabeth, İnflexible, Majestic” zırhlılarından ve beş torpidodan mürekkeb bulunuyordu. Saat onbirde sefâin-i mezkûre ateşe başladılar. Birinci hatt-ı harbin arkasında ikinci bir hat teşkîl eyleyen Fransızların “Golva, Charlemagne, Suffren, Saint Lui” zırhlıları da onbir buçukta endâhte iştirâk ettiler. Saat onikide İngilizlerin “İrresistible” ve “Afrika” isminde altı zırhlısı ile üç kruvazörü daha evvelki sefâine iltihâk eylediler.

       Bu sûretle ondokuz gemiye bâliğ olan düşman donanması ateşinin şiddetini bir kat daha tezyîd etti. En ileride İngilizlerin “Queen Elisabeth” deridnotu bulunuyordu. Sahilin Rumeli cihetinde ilerleyen iki Fransız zırhlısı o taraftaki bataryalarımızın müessir endâhtı ile ric’ate mecbûr oldular ve Anadolu sahiline  geçmek için dümen kırdılarsa da   o cihetteki istihkâmlarımızdan da ayn-ı müthiş ateşe ma’rûz kaldılar. Büyük  bir isâbetle ateş püsküren ağır toplarımızın mermileriyle evvela bir torpido muhribi gark oldu. Arkasından da Fransızların “Bouvet” zırhlısına da batmazdan evvel  büyük çapta iki mermi isâbet ettiği görüldü. Muhârebe kemâl-i şiddetle  saat ba’de’z-zahir altıya kadar devam eyledi. Bataryalarımızın müessir mukâbelesinden “İrresistible” zırhlısı fena halde hasara uğramış ve hareket edemeyecek bir hale gelmişti. Gemi, burada topları  kâmilen suya girecek kadar sancak tarafına meyl etmiş batmak üzere bulunuyordu. Bu zırhlının imdadına şitâb eden “Afrika” sefîne-i harbiyesi dahi  toplarımızın taharrub ateşine ma’rûz kalarak biraz sonra yan tarafına batmış ve her iki gemi gruptan sonra büsbütün gark ve nâbûd olmuşlardır. Sâir düşman sefâininin kâffesine müte’addid  isâbetler vuku’ bulduğu sûret-i kat’iyede müşâhede edilmiştir. Büyük rahnelerle hatt-ı harbden çıkarak boğazdan firara muvaffak olan diğer bir zırhlısı da ancak Bozcaada’ya kadar gidebilmiş, orada baş tarafından dalmak sûretiyle o da gark olmuştur. Muhârebe tamam yedi saat ve kemâl-i şiddetle devam etmiştir. Düşman gemileri tarafından atılan yedibin mermiye mukabil şehit ve mecrûhlarımızın miktarı pek cüz’i olduğu gibi istihkâmâtımızın hasârâtı da son derece ehemmiyetsizdir. Düşmanın insanca telefâtı ise binlerce kişidir. Bataryalarımızın cümlesi hal-i fa’aliyette harbe hazır bulunmaktadır. Zabitân ve efradın gösterdiği bi-misal metânet, mahâret ve şeca’at  bu müthiş muhârebede galibiyetimizi temîn eylemiştir.

       Tayyarelerimiz oraya gelen düşman tayyaresine hücûm ederek def’ etmişlerdir. Muhârebe boğaz kasabası ahâlisinde hiçbir heyecanı mûcib olmamıştır. Şimdi Çanakkale’de biraz evvel dağları tepeleri inleten o müthiş top sedâları yerine i’timâd-ı zaferden doğan neşeli bir sükûn  ve sükûnet hükm-ü fermâdır.

 

        YİNE ŞANLI SAHNE-İ ZAFERİMİZ 

           RUMİ 9 MART 1331/MİLADİ 22 MART 1915, S.1 

       Bahr-i Sefid Boğazı’nı zorlamak isteyen düşman donanmasına karşı kal’a müdafi’ ve muhâfızları tarafından ihrâz olunan zaferin ehemmiyeti gün geçtikçe daha iyi anlaşılıyor.  Boğaz medhalini üç düşman zırhlısına medfen yapan bu şanlı galebenin kıymeti hakkında Avrupa metbû’âtında ve tahsîsen Almanya ve Avusturya gazetelerinde görülen takdîrât ve âsâr-ı mücerret pek ziyade câlib-i nazar-ı dikkattir. Almanlar şimdiye kadar müthiş düşmanlarına karşı şâyân-ı hayret himmetler ve şeca’atlerle emsâline tarih-i alemde nadir tesadüf olunur muzafferiyetler ihrâz ettikleri halde bizim Çanakkale’de gösterdiğimiz hamâset ve besâletimiz söz edilemeyecek derecede şevk ve sûruda düşmüş gibi görünüyorlar. Bu yiğit ve yaşamak için ölmeyi bilen fedakâr adamlar tarafından Çanakkale’de gösterdiğimiz şiddet-i müdafa’anın bu sûretle alkışlanması ise bizler için hiç şüphesiz mûcib-i memnûniyettir. Alman ve Avusturyalıları İngiliz ve Fransız donanmasına karşı kazandığımız zaferden pek ziyade mesrûr eden cihet ise şüphesiz bu zaferle kendilerine dolayısıyla ettiğimiz hizmetin ehemmiyetidir. Fi’l-hakika birkaç gündür izah ettiğimiz vechile İngiliz ve Fransız donanmasının Çanakkale’ye karşı pek ciddi hücûma te’addisi üzerine uğradıkları âkıbet İngiliz ve Fransızlar için bahiren boğazları geçmenin hemen tamamıyla gayr-ı mümkün olduğunu ispat eylemiştir. Bu hakikatin sübûtu ise harb-i umûmi üzerinde bizim ve bizim olduğu kadar Almanya ve Avusturya’nın lehinde büyük büyük te’sirler gösterecektir. İngilizlerin boğazları zorlamak teşebbüsü bir taraftan Rusya ile ittisâl peyda etmek diğer taraftan âlem-i İslâmın mübbesi olan makâm-ı hilâfeti can evinden vurmak gibi ne büyük emel ve ümitler rabt ettikleri düşünülecek olursa üç gün evvelki Çanakkale muhâcemesini akîm bıraktırmakla kendimize ve Avrupa’daki dostlarımıza ne hizmetler îfâ ettiğimiz layıkıyla anlaşılmış olur. Biz şu ilk mühim tecrübe ile neler yapabileceğimizi tamamen anlamış olduğumuzdan düşmanlarımızın yeni ve daha akurâne  hücûmlarına kemâl-i sükûnet ve i’timâd-ı nefs ile intizâr edebiliriz. Herhalde şimdilik ihrâz eylediğimiz galibiyetin ehemmiyeti ve netâyici pek büyüktür. Buna binâendir ki Çanakkale’nin şimdiye kadar cereyan eden muhârebâta sahne olan sahasının mufassal bir haritasını daha vazi’-i enzâr kareyn eyliyoruz.

 

       ÇANAKKALE MÜDAFA’ASI – İTİRAFLAR 

            RUMİ 9 MART 1331/MİLADİ 22 MART 1915, S.2 

       Berlin 20 Mart – Londra’dan iş’âr olunuyor: “İngiltere Bahriye Nezareti İngiltere’nin “İrresistible” ve “Ocean” zırhlıları ile Fransa’nın “Bouvet” zırhlısının Çanakkale önünde torpile çarparak batmış olduklarını tebliğ ediyor. İngiliz tebliğine göre İngiltere’nin insanca zâyi’âtı vahim değildir. Buna mukabil “Bouvet” mürettebâtı hemen  (K.)

       Berlin 20 Mart – Paris’ten iş’âr olunuyor: Bir tebliğ-i resmîde deniyor ki: “18 Martta icrâ edilen Çanakkale bombardımanı esnasında Fransa’nın saff-ı harb zırhlısı “Bouvet” bir torpile çarparak gark olmuştur. İki İngiliz zırhlısı da gark olmuş ve “Bouvet” mürettebâtından bir kısmı kurtulmuştur.”  (K.)

             “Bouvet” Mürettebâtından Yalnız (30) Kişi Kurtulmuş

Atina 19 Mart – Çanakkale önünde gark an “Bouvet” zırhlısı mürettebâtından yalnız (5)  zabit ile (25) neferin kurtarılmış olduğu haber veriliyor.(K.)“Ametist” Kruvazörünün Mahv ve Tahribi Bir daha tamir edilemeyecek bir sûrette hasârzede edildiği evvelce haber verilen “Ametist” nâmındaki  İngiliz kruvazörünün tamamıyla tahrip edilmiş bulunduğu İngiliz menâbi’inde de ketm edilmemektedir. Dün akşam gelen Bulgar gazetelerinde  okuduğumuz bir Paris telgrafnâmesine göre İngiliz gemisine yirmiiki Osmanlı güllesi isâbet etmiş ve tamamen hatt-ı harbden hariç kalmıştır

Alman Metbû’âtının Sitayişleri

Berlin 20 Mart – Alman metbû’âtı Çanakkale’ye kuvve-i muhâfazasının ihrâz ettiği parlak muzafferiyetten dolayı  Türkiye’yi tebrîk ve Türklük şeca’at ve muhabbet-i vataniyelerini takdîr eyliyor. “Magdeburg” gazetesi diyor ki: “Bugün cesur Osmanlı müttefikimize elimizi büyük bir samimîyetle uzatıyoruz. Onun muzafferiyetinden  kendi zaferimiz gibi memnun oluyoruz. Biz esasen ayn-ı da’va üzerinde ayn-ı düşmanla harp ediyor ve âtîdeki ayn-ı maksadı ta’kib eyliyor: müşterek ve kat’i bir muzafferiyet ihrâz etmek!..

 

ALMANLAR SİLAH ARKADAŞLARINI MÜFTEHİRÂNE TEBRİK EDİYORLAR 

         RUMİ 10 MART 1331/MİLADİ 23 MART 1915, S.1

Çanakkale muzafferiyeti       Alman prensi ile                  Enver Paşa’ya çektiği

Münasebetiyle Enver            Erkân-ı Harbiye reisinin      telgrafnâmesinde “Osmanlı

Paşa’ya hararetli bir tebrîk    tebrîkâtına: “Düşmanların   silah arkadaşlığıyla

telgrafı keşîde eden              yeni hücûmlarının da          müftehiriz” cümlesini

Alman imparatorunun           ayn-ı adem-i muvaffaki-       kullanan Erkân-ı Harbiye

Üçüncü oğlu prens                yete düçâr olacağı”              reisi General

(Ad Albert)                            cevabını veren Harbiye        (Fon Falkenheim)

                                              nâzırımız Enver Paşa

 

       Çanakkale muzafferiyeti, cidden şâyân-ı tebrîk bir kahramanlık eseri idi. Onun içindir ki, Avrupa-yı merkeziyedeki  dostlarımız da bu parlak muvaffakiyetten dolayı bizi şâyân-ı tebrîk bulmuş ve bu dost devletlerin ricâl-i resmiyesi cânibinden de bir çok tebrîk telgrafnâmeleri keşîde edilmiştir. Bu telgrafnâmeler meyânında en mühim ve kıymetdâr olanlardan ikisi de Almanya imparatorunun üçüncü oğlu olan Prens Ad Albert ile Alman Erkân-ı Harbiye-i Umûmiyesi reisi General Falkenheim’dan baş kumandan vekilimiz Enver Paşa’ya vârid olan telgrafnâmelerdir.

       Almanya imparatorunun üçüncü oğlu olup 1884 senesinde tevellüd eden ve’l-yevm Almanya bahriyesine mensup ve kaimimakam rütbesini  hâiz bulunan Prens Ad Albert keşîde eylediği telgrafnâmede hakikaten hararetli bir lisan-ı isti’mâl eylemekte Çanakkale’deki topçularımızın kahramânâne muvaffakiyetlerinden dolayı pek ziyade şâyân-ı memnuniyet bir sûrette harbiye nâzırımıza beyan-ı tebrîkât olunmakta idi.

       General Fon Falkenheim’in telgrafnâmesindeki câlib-i dikkat husûsiyet ise aynen isti’mâl olunan şu: “Osmanlı silah arkadaşlığıyla cidden müftehiriz.” cümlesidir. Şimdiye kadar muzaffer ve muvaffak olmuş olan bir ordunun erkân-ı harbiye-i umûmiyesi riyâsetini der uhde idi. Güzîde bir generalin bu iftihârında, elbette ki bizi de müftehir ve memnun edecek bir kıymet vardır. Baş kumandan vekilimizin çektiği cevabı telgrafnâmeler ise cidden şayân-ı takdîr bir husûsiyetle mümtazdır. Bi’l-hassa “Düşmanların yeni hücûmlarının da ayn-ı adem-i muvaffakiyete düçâr olacağı” fıkrası başlı başına bir kıymet ve ehemmiyeti hâiz bulunmakta ve düşmanı hazır ve muheyya bir halde bekleyen Çanakkale müdafi’lerinin ruh-i besâlet ve şeca’atine tercüman olmaktadır. Çanakkale’ye tecavüz eden düşman donanmasını şimdiye kadar muvaffakiyetsizlikten muvaffakiyetsizliğe giriftâr etmiş olan kahraman muhâfızlara karşı perverde eylediğimiz lâ-yetezelzel i’timâdı, Osmanlı baş kumandan vekilinin telgrafnâmesindeki cümle bir kat daha te’yîd ve takviye eyleyecek bir mahiyeti hâizdir. Te’âti edilen telgrafların müressel ve müressel aleyhlerinin resimlerini ber vech bilâ vazi’-i enzâr-ı kareyn eyliyoruz.

 

           SON HABERLER – ÇANAKKALE’DE 

               RUMİ 11 MART 1331/MİLADİ 24 MART 1915, S.2

       Düşman Donanması Dün de Görünmedi 

       Çanakkale 20 Mart – (Muhâbir-i Mahsûsamızdan:) Çanakkale’de bugün de sükûnet-i tamah-ı hüküm sürmüş, düşman filosu hiçbir teşebbüste bulunmamıştır.

 

         Çanakkale Muzafferiyeti Te’sîrâtından 

       Berlin 22 Mart – “Lokal Anchaiker” gazetesi Roma’dan telgrafla istihbâr ediyor: Müttefikler donanmasının Çanakkale önünde uğradığı zâyi’ât-ı azîme Roma muhafil-i siyasiyesinde pek çok taksîrâta meydan vermiştir. İstanbul’a tevcîh olunan tehdîdâtın te’sîriyle mütezelzil olmaya başlamış olan bî-taraflık mürûclarını bu adem-i muvaffakiyet tahkîm ve mürevviclerini temîn etmiş olduğu gibi müttefikler Çanakkale’yi bu bombardımana başlayalıdan beri İtalya’nın harbe atılmasını şiddetle arzu eden fırkaya da sükûnet gelmiştir. (M.)

       Berlin 22 Mart – Milan’da münteşir “Perse Veranza” gazetesi Çanakkale Boğazı’na ilk ciddi hücûmun  akîm kaldığını dermiyan ettikten sonra bu adem-i muvaffakiyetin âlem-i İslâmda ve bi’l-hassa Balkan müslümanları arasında azîm bir te’sîr icrâ edeceğini beyan ediyor. Müttefikler Çanakkale Boğazı’na son hücûmlarında 2000 kişi zâyi’ etmişlerdir. (M.)

       Berlin 22 Mart – İtilâf-ı müselles taraftarı olan “Telgraf” gazetesi yazıyor: Çanakkale Boğazı önünde müttefikler donanmasının uğradığı adem-i muvaffakiyetin Roma ile Balkan pây-i tahtlarında hâsıl ettiği heyecan-ı vekâyi’-i âtînin cereyanı üzerine azîm te’sîrât icrâ edecektir. Müttefikler donanmasının Çanakkale Boğazı’nda ma’rûz kaldığı müşkülât ziyadeleştikçe İtalya ve Balkan hükümetleri itilaf-ı müsellese karşı daha ziyade ihtiyatlı bulunacaklardır.

 

       Neden Muvaffak Olamamışlarmış?           

       Roma 23 Mart – 22 Mart tarihli İngiliz tebliğ-i resmîsi müttefikler donanmasının uğradığı adem-i muvaffakiyetin bir itiraf-ı baliğini mütezemmindir. Mezkûr tebliğ-i resmîye göre havanın fenalığı tayyarelerin tayarân ederek 18 Mart bombardımanının istihkâmlarda îfâ ettiği hasârâtın ehemmiyetini anlayabilmelerine mani’ olmuştur. Donanmanın düçâr olduğu zâyi’ât sebebiyle hücûma devam edilemediğinden  ta’arruz-ı vaki’in netâyici hakkında büyük ümit beslemenin fazla olduğu mezkûr tebliğ-i resmîde beyan olunmaktadır.

 

         Çanakkale’de Düşman Zayi’âtı Bir İtalya Mütehassısının Mütâla’ası 

       Milano 22 Mart – (Korya Dellasara) gazetesinin muharrir-i bahrîsi yazıyor: “İrresistible” sefînesinin ziyâ’ı Türk toplarının müessir atışından mütevellittir. Çanakkale istihkâmâtı vazifelerini hüsn-i îfâ edecek kuvvet ve mahârette olduklarını ispat ettiler. Müttefikîn donanmasının ise vazifesini bî-hakk-ı icrâya muktedir olduğu iddi’â edilemez. Biri batmış olan iki Fransız zırhlısının saff-ı harb haricine çıkarılması Fransa için zâyi’ât-ı azîmeden ma’dûddur. Zirâ hükümet-i mezkûre garbî Bahr-i Sefid’den uzaklaşabilecek daha pek çok zırhlıya mâlik değildir.

       (Sakolo) gazetesi Çanakkale muhârebesine iştirâk etmiş olan bir Fransız zırhlısının hasârât-ı vahimesini tamir etmek üzere (Malta)ya gelmiş olduğunu istihbâr ediyor. (K.)

 

 ÇANAKKALE BOMBARDIMANI

           RUMİ 13 MART 1331/MİLADİ 26 MART 1915, S.1

       “Suffren” ve “Albion” da Yaralı

       Roma 22 Mart – Gazeteler son Çanakkale muhârebesi hakkında tafsîlât-ı mütemmime-i âtîyeyi neşr ediyorlar: “Golva” ve “İnflexible” zırhlılarından ma’d⠓Suffren” ve “Albion” zırhlıları da düçâr-ı hasar olmuşlardır. “Golva”  ve “İnflexible”ın “Suffren” ve “Albion” zırhlıları da düçâr-ı hasar olmuşlardır. “Golva” ve “İnflexible”ın kumandanları sefînelerini mağrûkiyetten vekaye için Kumkale ile Bozcaada arasında kâin “Mavro” adası karbinde karaya oturmuşlardır. El-yevm Çanakkale Boğazı ile Bozcaada arasında elli sefîne-i harbiye ve nakliye bulunmaktadır.   (E.)

 

       “İnflexible”ın Yarası Vahim  

       Atina 24 Mart – İngiliz amiral sefînesi olan “İnflexible”ın başına bir obüs isâbet etmiş ve mezkûr gemi iki kruvazörün i’ânesiyle zorla boğazdan çıkıp sığlık mahallere teveccüh etmiştir. “İnflexible” gemisinde vuku’ bulan iştigal neticesinde mürettebâttan 40 kişi telef olmuş, 80 kişi mecrûh düşmüştür.  (K.)

 

        “İnflexible” Malta Tersanesi’nde İngiliz Deridnot Kruvazörü Tamir Olunuyor. 

       Sirakuza 22 Mart – Malta’dan buraya gelen yolcular, İngiltere’nin “İnflexible” nâmındaki deridnot kruvazörünün baş tarafından hasara uğramış olduğu halde “Lavalet” tersanesine girmiş olduğunu beyan ediyorlar.  (E.)

 

 

       İngilizler Te’vîlen İtiraf Ediyorlar Ta’arruza Ne İçin Devam Eylememiş? 

       Roma 22 Mart – Londra’dan resmen bildirildiğine göre, Çanakkale’ye karşı tekrar hücûma başlanmamasının sebebi, ahvâl-i havaiyyenin adem-i müsa’adesi ve sâbih tayyarelerin istikşâfâtta bulunamayışları imiş. İngiliz tebliğ-i resmîsi İngiliz – Fransız ta’arruzu yarıda kaldığından Çanakkale istihkâmât-ı dahiliyesine büyük hasârât îkâ edildiği maznûn olmadığını ilave eylemektedir.  (E.)

        

“Golva” Tamir Edilecekmiş 

Roma 22 Mart – Paris’ten iş’âr olunduğuna göre, “Golva” zırhlısı ba’zı tamirât-ı muvakkate icrâ edildikten sonra tamirât-ı kat’iye için Malta’ya sevk edilecektir.  (E.)

 

Bombardımanın İçyüzü

Demek ki Rusya Müttefiklerinden Ayrılabilirmiş

Viyana 23 Mart – Ricâl-i siyasiyeden biri “Enformasyon” gazetesinde ber-vech âtî serd-i mütâla’ât ediyor: “Çanakkale’nin zorlanması itilaf-ı müselles için bir hayat ve memat meselesidir. İngiliz – Fransız donanmasının teşebbüsü akîm kaldığı takdirde Rusya müttefiklerinden ayrılabilecektir.”  (M.)

 

      “Golva” ve “İnflexible” – Bir Fransız Gazetesi Nasıl İtiraf Ediyor? 

           Berlin 23 Mart – Lyon’dan iş’âr olunuyor: “Novelist” gazetesi Paris’ten istihbâr ediyor: “Havalar müsa’it olduğu takdirde “Golva” zırhlısı yüzdürülerek diğer vapurlar ma’rifetiyle bir havza sürüklenecektir.  (K.)

 

       “Koryara Dellasara” Muharriri Ne Fikirde?

Berrî ve Bahrî Müşterek ve Umûmî Hücûm Hakkında

       Milano 22 Mart – “Koryara Dellasara” gazetesinin muharrir-i bahrîsi, müttefikînin Çanakkale Boğazı’nı ancak berren ve bahren icrâ edilecek bir hareket-i müştereke ve umûmiye ile zorlayabilecekleri mütâla’âsını serd ediyor.  (E.)

 

       “Bozcaada'dan Alınan Haberler

Düşman Zayi’âtı Nasıl Tahmin Olunuyor? 

       Napoli 23 Mart – “Matino” gazetesi muhâbiri Bozcaadadan telgrafla bildiriyor: “İrresistible” zırhlısı ile bir torpido muhribinin de son Çanakkale muhârebesi esnasında batmış olduğu zann olunuyor. “Ocean” zırhlısı bir torpile çarparak pek vahim hasârâta uğramış mürettebâtı mezkûr sefîneyi terk eylemiştir. “Suffren”, “Albion”, “İnflexible” ve “Golva” zırhlıları da hasârât-ı vahimeye uğramışlardır. Bombardıman münkati’ olmuştur. (E.)

 

 

ÇANAKKALE BOMBARDIMANI-5 MART MUHÂREBESİ

 

  RUMİ 14 MART 1331/MİLADİ 27 MART 1915, S.1 

        “Ajans Volf” Muhâbiri Müşahedâtını Nasıl Nakl Ediyor? 

“Endpandas Romen” gazetesinde okunduğuna göre “Ajans Volf”un Çanakkale muhâbir-i mahsûsu 18 Mart muhârebesi hakkında âtîdeki tafsîlât-ı mühimmeyi î’tâ ediyor: “Mütefekkîn sefâini evvela, sabah saat onbir buçukta top atarak boğaz medhaline geldiler. Muhârebenin bu ilk safhasına (4) Fransız ve (5) İngiliz zırhlısı iştirâk etmiş idi. Gazete muhâbirleri, muhârebeyi “Çimenlik” tabyasından seyr ve temâşâ ediyorlardı. Ba’de’z-zahir saat yarımda idi ki, bombardımanın şiddeti hadde’l-gâyeye vâsıl olmuş bulunuyordu.

Düşman ateşi, istihkâmlara tevcîh eyliyor, son sistem gemilerin müthiş topları tarafından metin kara istihkâmâtına karşı açılan bu ateş şâyân-ı temâşâ olduğu kadar müthiş ve mahfûf bir manzara teşkîl eyliyor idi. Bombardıman bir saat kadar şiddetle devam eyledikten sonra biraz tahfîf etmiş ve fakat çok geçmeden yine o derece bir şiddet kesb eylemiştir ki gemilerle istihkâmlar kesif bir duman bulutu altında gözden nihân oluyor.

 

KAÇ GEMİLERİ BATTI, KAÇ GEMİLERİ HASARA UĞRADI? 

         RUMİ 16 MART 1331/MİLADİ 29 MART 1915, S.1 

       Düşman filosunun (5) Martta Çanakkale’ye vuku’ bulan hücûmda uğradığı hasârâtın telhîsi

       (5) Mart tarihinde Çanakkale’ye İngiliz – Fransız müşterek filosu tarafından vuku’ bulan umûmî hücûm neticesinde gark olan ve ciddi sûrette hasara uğrayan gemilerin mecmu’u

       “Resmin bilâsında kalın siyah çizgili çerçeveler içine alınan gemiler, gark olan sefâin-i harbiyeyi ve aşağıda ince çizgili çerçeveler derûnundaki gemiler de hasârzede olanları göstermektedir.”

       Çanakkale’ye karşı düşman filosu tarafından (5) Martta vuku’ bulan hücûm neticesinde gark olan veya hasara uğrayan gemiler hakkında şimdiye kadar pek çok rivayât-ı deverân ettiği ma’lûmdur. Hücûm-u vaki’de boğazlardaki vesâit-i müdafa’amız ile batırılan sefâinin adedi gerek karargâh-ı umûmînin ve gerek bi’z-zat düşmanlarımızın teblîgât-ı resmiyesi ile sûret-i kat’iyede tahakkuk etmişti. Hasara uğrayan sefâine gelince bunların nev’i ve miktarı deverân eden rivâyetlerin getirisine binâen bir dereceye kadar meşkûk ve gayr-ı mu’ayyen kalmıştı. Osmanlı tarih-i harbinin en mühim vekayi’i sırasında geçeceğinde şüphe olmayan bu müdafa’anın netâyici hakkında en mevsûk ma’lûmâtı zemin-i ithâz ederek hasara uğrayan düşman gemilerinin de kat’i bir cetvelini tanzim ile karnlarımıza takdîmi arzu eylemekte idik. O cihetle muhtelif menâbi’den tereşşuh eden ma’lûmât ve rivâyâtı karşılaştırmak sûretiyle istihsâl ettiğimiz netâyici telhîsen bilâdaki resmi yaptırdığımız gibi batan ve hasara uğrayan gemiler ib’ad ve eslihâsına dair îcâb eden erkâmı da ber-vech zir-i derc eyliyoruz:

      

Batan Düşman Gemileri

“Resmin bilâsında siyah çerçeve içinde beyaz erkâm ile îrâe olunanlar.”

 

Esâmi                  Hacmi            Sür’ati        Topların Mecmu’u       Tarih-i İnşâsı

1.(Bouvet) Fransız         12000              18,2                   34                             1896

2.(Ocean) İngiliz             13150              19                      32                             1898

3.(İrresistible) İngiliz       15250              18,5                   34                             1898

       Mühim Sûrette Hasara Uğrayan Düşman Gemileri

“Aşağıda ince çizgiler içinde ve siyah erkâm ile gösterilenler”

1.(Corn Wallis) İngiliz      14200              20                      38                             1901

2.(Albion) İngiliz               13150             19                      32                              1898

3.(İnflexible) İngiliz           17600             26,5                   24                              1907

4.(Prince George) İngiliz  15150             18,5                   36                              1895

5.(Suffren) Fransız           12730             18                      44                              1899

6.(Triumph) İngiliz            12000              20                     36                               1903

7.(Golva) Fransız             11300              18,5                  42                               1896

       “Golva” sefînesi batmak için Bozcaada karbinde karaya oturtulmuştur. “Resmin ortasındaki büyük zırhlı”

8.(Queen Elisabeth)İngiliz  28500              25                    36                               1913

 

SABİH KALE... FAKAT ÇANAKKALE KARŞISINDA NÂÇÂR VE MÜNHEZİM!

 

           RUMİ 22 MART 1331/MİLADİ 4 NİSAN 1915, S.1 

       Yalnız İngilizlerin değil dünyanın en büyük ve en kuvvetli sefîne-i harbiyesi olup Çanakkale’ye karşı (5) Mart bombardımanına iştirâk eden ve dehhaş kuvvetine rağmen bataryalarımızın ateşiyle hasârzede olan “Queen Elisabeth” deridnotunun en yeni ve hakiki resmi (resim altı)

       İngilizlerin (5) Martta Çanakkale’ye karşı vuku’ bulan ta’arruzlarından maksatları, boğazı ciddi sûrette zorlamak olduğuna hiç şüphe yoktur. Bunun en büyük delilini ise bu hücûm ve ta’arruzu icrâ için (Queen Elisabeth) gibi filolarının en müthiş ve kuvveli sefîne-i harbiyesini de isti’mâl eylemiş bulunmaları teşkîl eder, ma’lûm olduğu üzere Çanakkale ta’arruzunun  bidâyetinden beri “Queen Elisabeth”in de bombardımana iştirâk ettiği ve hatta bu meyânda yaralandığı defa’ât ile iddi’a olunmuş ve fakat bu rivâyetlerin derece-i sıhhati meşkûk kalmıştı. Ma’a-mafiyh ta’arruzu müte’akip İngiliz ve Fransızlar tarafından neşr olunan telîgât-ı resmîde bu sefînenin ismi de zikr edildiği cihetle “Queen Elisabeth”in de Çanakkale harekâtına tahakkuk etmiş ve sefînenin paralandığı ise (5) Mart bombardımanı  safhatini temâşâ eyleyen râsıdların ve muhâbirlerin müşâhedâtıyla tebeyyün eylemiştir.”Queen Elisabeth”gibi dünyanın en cesîm sefîne-i harbiyesinin de mu’âvenetiyle vuku’ bulan bir ta’arruza karşı (5) Martta Çanakkale’nin gösterdiği müdafa’a ile ne kadar iftihâr etsek azdır. Bâ-husûs ki İngilizler bu sefîne-i harbiyelerinin fevk’al-‘ade kuvvetli ve mükemmel olduğunu kendileri de i’lân edip duruyorlar. Nitekim geçenlerde “Satan” gazetesi İngiliz Harbiye Nâzırı (Churchill)e müraca’ât etmiş ve (Sabih Kale) ünvânını verdiği (Queen Elisabeth) hakkında ma’lûmât istemiştir.

       İngiliz Bahriye Nâzırının  bi’z-zat vaki’ olan ifâdâtına nazaren “Queen Elisabeth” ayn-ı sistemde inşâ edilmekte olan beş cesîm deridnottan birincisidir.

       “Queen Elisabeth” eski planlarda görülen şekilde olmayıp yukarıdaki resimde gösterdiğimiz şekli hâiz ve yalnız bir bacalıdır. Sefînenin cesâmeti (27,000) tonilatoyu mütecâvizdir ve eslihâsı başlıca (38) santimetre çapında (8) kıt’a büyük toptan mürekkebtir. Bu toplar (900) kilo sikletinde gayet cesîm mermileri yirmi kilometre mesafeye atacak bir kuvveti hâizdir.

       (Queen Elisabeth)in makineleri tamamen petrol müteharrik ve sür’ati ise saatte yirmibeş mildir. Bundan ma’dâ sefînenin üzeri tayyarelerden bomba ile vuku’ bulacak hücûmlara mukavemet eylemek üzere çelik levhalarla da mahfûzdur ki bu da sefâin-i harbiyede birinci def’a olarak tatbîk edilmektedir.

 

Çanakkale bombardımanını bidâyetinden beri idare eden ve (5) Mart ta’arruzunun müneccer olduğu inhizâm üzerine hastalık bahanesiyle tebdîl edilen bedbaht İngiliz amirali (Carden)  (resim altı)