CUMHURBAŞKANLARIMIZ

Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kuruluşundan ve M. Kemal Atatürk' ün 29.10.1923'te Cumhurbaşkanı seçilmesinden günümüze kadar geçen sürede 10 Cumhurbaşkanı görev almıştır.

29.10.1923'ten itibaren görev yapan Cumhurbaşkanlarının resimlerine tıklayarak biyografilerine ulaşabilirsiniz.
 



 
M.Kemal Atatürk   İsmet İnönü   Celal Bayar
M.Kemal Atatürk   İsmet İnönü   Celal Bayar
Cemal Gürsel   Cevdet Sunay   Fahri Korutürk
Cemal Gürsel   Cevdet Sunay   Fahri Korutürk
Kenan Evren   Turgut Özal   Süleyman Demirel
Kenan Evren   Turgut Özal   Süleyman Demirel
Ahmet Necdet Sezer   Abdullah Gül    
Ahmet Necdet Sezer   Abdullah Gül

Cumhurbaşkanları, seçildikleri ve görevden ayrıldıkları tarihler şöyle:
 

Cumhurbaşkanları
Seçildiği Tarih
Ayrılış Tarihi
M.Kemal ATATÜRK
29.10.1923
10.11.1938
İsmet İNÖNÜ
11.11.1938
22.5.1950
Celal BAYAR              (1) 
22.5.1950
27.5.1960
Cemal GÜRSEL          (2)
26.10.1961 
28.3.1966 
Cevdet SUNAY
28.3.1966
28.3.1973
Fahri KORUTÜRK
6.4.1973
6.4.1980
Kenan EVREN            (3)
9.11.1982 
9.11.1989
Turgut ÖZAL              (4)
31.10.1989
 17.4.1993
Süleyman DEMİREL
 16.5.1993
 16.5.2000
Ahmet Necdet SEZER (5)
 5.5.2000
28.08.2007
Abdullah Gül

28.08.2007

 

(1) Celal BAYAR: Görev süresi 27 Mayıs 1960 askeri harekatı ile sona erdi. Bu tarihte Kurulan Milli Birlik Komitesi kararıyla Cumhurbaşkanı Celal Bayar tutuklandı. Bayar'ın yanı sıra Başbakan Adnan Menderes, TBMM Başkanı Refik Koraltan ile bütün bakanlar kurulu üyeleri, Demokrat Parti'nin  (DP) önde gelen yöneticileri de tutuklandı. 

(2) Cemal GÜRSEL: 27 Mayıs 1960 askeri harekatı ile kurulan ve 38 subaydan oluşan Milli Birlik Komitesi (MBK) başkanlığı ve Devlet Başkanlığı'na 28 Mayıs 1960'da getirildi. Gürsel'e, MBK başkanlığının yanı sıra başbakanlık (24 ve 25. Hükümetler), milli savunma bakanlığı görevleri de verildi. Yeni Anayasa'nın 9 Temmuz 1961'de kabulü ile 15 Ekim 1961'de yapılan genel seçimlerden sonra 12. Dönem TBMM, 25 Ekim 1961'de toplandı ve askeri rejim sona erdi. Dolayısıyla Gürsel'in görevi de 25 Ekim 1961'de son buldu. Gürsel, TBMM'de 26 Ekim 1961'de yapılan seçimle Türkiye Cumhuriyeti'nin 4. Cumhurbaşkanı oldu. 
GÜRSEL, süresini tamamlayamadan, geçirdiği bir rahatsızlık sonucu görevinden ayrılmak durumunda kaldı. 1960'da geçirdiği hafif bir felçle başlayan hastalığı zamanla ilerledi ve Gürsel,  2 Şubat 1966'da tedavi için ABD'ye götürüldü. 9 Şubat'ta komaya giren Gürsel, 26 Mart'ta Türkiye'ye getirildi ve Gülhane Askeri Tıp Akademisi'ne kaldırıldı. Aynı gün 37 kişilik ''Müşterek Sıhhi Kurul'', Gürsel'in cumhurbaşkanlığı görevine devam edemeyeceğini belirten bir rapor hazırlayarak Başbakanlığa sundu ve 28 Mart 1966'da TBMM kararıyla cumhurbaşkanlığı sona erdi.

(3) Kenan EVREN:12 Eylül 1980 askeri harekatı ile ülke yönetimine el konulmasından sonra yasama ve yürütme yetkilerini kullanmak üzere Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Nurettin Ersin, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Tahsin Şahinkaya, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nejat Tümer ve Jandarma Genel Komutanı Sedat Celasun'dan oluşan Milli Güvenlik Konseyi kuruldu. Evren, Milli Güvenlik Konseyi başkanlığının yanı sıra Devlet Başkanlığı'nı da üstlendi ve 18 Eylül 1980 tarihinde Devlet Başkanı olarak and içti. Böylece Türkiye'de ikinci kez ''Devlet Başkanlığı'' sıfatı kullanıldı. Evren, 7 Kasım 1982 tarihinde yapılan Anayasası'nın halkoylamasında, Anayasa'nın Geçici 1. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı seçilmiş oldu. Milli Güvenlik Konseyi'nin varlığı da, 6 Kasım 1983'deki genel seçimlerin ardından, TBMM'nin Başkanlık Divanı'nın oluştuğu 7 Aralık 1983'de sona erdi. Anayasa'nın Geçici 2. maddesi uyarınca, Milli Güvenlik Konseyi üyeleri, 6 yıl süreyle ''Cumhurbaşkanlığı Konseyi'' üyesi sıfatını aldılar. 

(4) Turgut ÖZAL: 31 Ekim 1989 tarihinde Cumhurbaşkanı seçildi. Ancak, Evren'in, Anayasa uyarınca 7 yıllık süresinin 9 Kasım 1989 tarihinde dolması nedeniyle, bu tarihte and içerek görevine başladı. Turgut Özal, 17 Nisan 1993'de geçirdiği rahatsızlık nedeniyle görevi sırasında vefat etti. 

(5) Ahmet Necdet SEZER: 5 Mayıs 2000 tarihinde Cumhurbaşkanı seçildi. Ancak, Demirel'in, Anayasa uyarınca 7 yıllık süresinin 16 Mayıs 2000 tarihinde dolması nedeniyle, bu tarihte and içerek görevine başladı.
 

Cumhurbaşkanı seçimleri ve oy dökümleri:
 

Cumhurbaşkanları
Seçildiği 
Tarih
TBMM üye 
tamsayısı
Seçime katılan 
üye sayısı
Kaç oyla 
seçildiği
M.Kemal ATATÜRK
29.10.1923
287
158
158
 
1.11.1927
316
288
288
 
4.5.1931
317
289
289
 
1.3.1935
399
386
386
İsmet İNÖNÜ
11.11.1938
399
348
348
 
3.4.1939
424+5 Hatay
413
413
 
8.3.1943
455
435
435
 
5.1.1946
465
451
388
Celal BAYAR
22.5.1950
487
453
387
 
14.5.1954
541
513
486
 
1.11.1957
610
413
413
Cemal GÜRSEL
26.10.1961
638 (1)
607
434
Cevdet SUNAY
28.3.1966
636 (2)
532
461
Fahri KORUTÜRK
6.4.1973
635 (3)
557
365 (15. TUR)
Kenan EVREN
9.11.1982
(4)
   
Turgut ÖZAL
31.10.1989
450
285
263 (3. TUR)
Süleyman DEMİREL
16.5.1993
450
431
244 (3. TUR)
Ahmet Necdet SEZER
5.5.2000
550
533
330 (3. TUR)

(1) Millet Meclisi üye sayısı 450, Cumhuriyet Senatosu üye sayısı 188
(2) Millet Meclisi üye sayısı 450, Cumhuriyet Senatosu üye sayısı 186
(3) Millet Meclisi üye sayısı 450, Cumhuriyet Senatosu üye sayısı 185
(4) Kenan EVREN, 18 Eylül 1980 tarihinde Devlet Başkanı olarak and içti. 7 Kasım 1982 tarihinde yapılan 1982 Anayasası'nın halkoylamasında, Anayasa'nın Geçici 1. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı sıfatını kazandı. (9.11.1982 tarih ve 17863 Mükerrer sayılı Resmi Gazete)

(x) Cumhuriyet Senatosu, Türk siyasi yaşamına 1961 Anayasası ile girdi. Cumhuriyet Senatosu, genel oy ile seçilen 150 üye ile Cumhurbaşkanınca seçilen 15 üye ve 1960'da ülke yönetimine el koyan Milli Birlik Komitesi üyelerinin oluşturduğu ''tabii üyeler''den kuruldu. Cumhuriyet Senatosu'na üyelik için ''40 yaş'' ve ''yüksek öğrenim'' şartları getirildi. Genel oy ve Cumhurbaşkanınca seçilenlerin görev süreleri 6 yıl olarak belirlendi, ancak bu şekilde seçilen üyelerin üçte biri her 2 yılda bir yenilendi. Senato, 12 Eylül 1980 harekatından sonra TBMM'nin feshedilmesiyle ortadan kalktı.

Kaynak:http://www.belgenet.com http://www.cankaya.gov.tr/tr_html/baskan.html